
Castro da Subidá en Marín: como chegar e que contan as casas da Porteliña
No Castro da Subidá, un dos achados que mellor explica como era a vida en Marín hai uns dous mil anos apareceu entre restos de comida. Baixo unha das construcións, os arqueólogos documentaron unha fosa con cunchas de ameixas, lapas, navallas e berberechos. A ría que hoxe se contempla desde o monte xa estaba presente na mesa de quen vivía alí. Durante a visita pódense relacionar esas dúas escalas: a dunha casa e a do territorio que a abastecía.
Como chegar ao Castro da Subidá
O xacemento aparece tamén como Castro da Porteliña e atópase entre San Xián de Marín e San Xurxo de Mogor, no alto de Sete Espadas. Se vés en coche, utiliza Poblado Cidras, 6 como referencia e localiza despois o carreiro sinalizado de acceso á zona escavada. As coordenadas son 42.38189, −8.70863. O Concello habilitou o carreiro para suavizar a subida do camiño antigo. Aínda así, o treito final ten pendente. Se choveu, conta con facer a baixada amodo, especialmente onde haxa terra húmida. Punto no mapa · Descrición municipal do acceso.
Se prefires chegar camiñando desde a vila, o itinerario municipal do Monte Penizas sae da Alameda e pasa pola Finca de Briz e o castro. Os 9,34 km e as catro horas que indica o Concello corresponden á marcha completa. Para unha visita centrada no xacemento, propoñemos reservar 30–45 minutos no lugar, ademais do tempo de ida e volta desde onde comeces. Ruta do Monte Penizas.
Antes de mirar as pedras, mira a ladeira
Desde o alto domínanse o val do Lameira, cara á vila de Marín, e o de Bagüín, cara a Mogor. A posición axuda a entender a elección do lugar: desde alí víase o que ocorría en ambos os dous lados do monte. Vivir nunha pendente así plantexaba un problema doméstico moito máis inmediato. Para dispor de chan horizontal onde levantar as casas, os seus habitantes acondicionaron socalcos dentro do recinto amurallado. Busca primeiro o cambio de nivel e despois segue co ollar a curva dunha parede. Así distínguense dous traballos diferentes: preparar o terreo e construír enriba. Descrición do emprazamento · Castro de Subida en Turismo Rías Baixas.
Cantas casas había e de que época son
O que se recoñece hoxe son os alicerces de varias construcións. Unha curva de pedra permite seguir o perímetro dunha vivenda. A súa altura actual di pouco sobre a altura orixinal dos muros ou a forma da cuberta. Para entender por que custa calcular cantas persoas vivían aquí, abonda un dato: Turismo Rías Baixas estima que as escavacións abranguen arredor do 1 % do recinto. Imaxinar a aldea enteira a partir destas casas sería como describir un barrio despois de ver un só portal.
As datas merecen unha distinción. Turismo Rías Baixas propón, como hipótese para o conxunto, unha ocupación entre os séculos IX a. C. e II d. C., e atribúe os alicerces circulares que describe aos séculos I a. C. e I d. C. Marín Turismo, pola súa banda, sitúa o asentamento romanizado entre os séculos I e IV d. C. As fontes discrepan sobre os extremos da cronoloxía. Para quen visita o lugar, o punto de encontro é o cambio de era, cando aquí seguiron utilizándose construcións de tradición castrexa nun territorio que se incorporaba ao mundo romano. Datación de Turismo Rías Baixas · Interpretación de Marín Turismo.
Que comían e que chegaba polo mar
Na campaña de 2018, o equipo que dirixía o arqueólogo Xoán Castro escavou unha fosa xunto a unha cabana. As cunchas acumuladas formaban un concheiro, un depósito de restos de marisco. Mesturados con elas apareceron ósos que o equipo atribuíu, de maneira provisional, a gando bovino e a ovellas ou cabras. Unha soa acumulación de refugallos permitiu reunir dúas actividades que a paisaxe separa a primeira vista: recoller marisco na costa e criar animais en terra.
Tamén saíron á luz fragmentos de ola, algunhas decoradas e outras utilizadas para cociñar, e restos dunha ánfora, un tipo de recipiente empregado no transporte marítimo de alimentos. Estes achados documentados na escavación dan contexto á visita exterior. Cando volvas mirar cara á ría, pensa na viaxe daquelas navallas desde a beira ata unha cociña no alto do monte. Crónica da escavación e dos achados de 2018.
Como continuar cara a Sete Espadas ou Mogor
Para unha saída curta, combina o castro coa próxima capela de Sete Espadas. Se queres dedicar media xornada á arqueoloxía de Marín, baixa despois aos petroglifos de Mogor. Son visitas complementarias e de épocas distintas: na Subidá le a planta dun poboado da Idade do Ferro e época romana, mentres que en Mogor se seguen sobre o granito os sucos de labirintos atribuídos á Idade do Bronce. Con nenos funciona ben levar un caderno e debuxar en cada lugar unha soa cousa: a planta dunha casa arriba e o percorrido dun labirinto abaixo. Capela de Sete Espadas · Visita aos petroglifos de Mogor.
Foto de portada: Bene Riobó, CC0 1.0.





